साखरेला ५५, इथेनॉलला ७५ रुपये भाव द्या!

शिरोळ:राम आवळे 

 दि. ११ |:साखर उद्योग सध्या अनेक अडचणींच्या काळातून जात असून, वाढते उत्पादन खर्च, बाजारातील साखरेचे दर आणि इतर आर्थिक आव्हानांचा परिणाम थेट शेतकरी आणि साखर कारखान्यांवर होत आहे. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांच्या उसाला चांगला व परवडणारा दर मिळण्यासाठी केंद्र शासनाने साखरेची आधारभूत किंमत प्रतिन किलो ५५ रुपये आणि इथेनॉलची आधारभूत किंमत प्रतिलिटर ७५ रुपये करावी, अशी ठोस मागणी श्री दत्त उद्योग समूहाचे प्रमुख गणपतराव पाटील यांनी केली. शेतकऱ्यांची जमीन शाबूत ठेवून, शेतीचे उत्पादन वाढवून आणि शेतकरी कुटुंबांचे संसार आर्थिकदृष्ट्या सुरळीत करण्याच्या उद्देशाने श्री दत्त समूहाची वाटचाल सुरू असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.येथील श्री दत्त शेतकरी सहकारी साखर कारखान्याची ५७ वी वार्षिक सर्वसाधारण सभा तसेच कारखाना संचलित श्री दत्त चॅरिटेबल ट्रस्टची १९ वी वार्षिक सर्वसाधारण सभा कारखाना कार्यस्थळावर उत्साहपूर्ण आणि खेळीमेळीच्या वातावरणात पार पडली. सभेस सभासद शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. कारखान्याच्या प्रगतीचा आढावा, आगामी गळीत हंगामाचे नियोजन, ऊसदर, आर्थिक स्थिती तसेच भविष्यातील विविध प्रकल्पांबाबत यावेळी सविस्तर माहिती देण्यात आली.

सभेच्या प्रारंभी कारखान्याचे चेअरमन रघुनाथ पाटील यांनी उपस्थितांचे स्वागत केले. त्यानंतर कारखान्याचे कार्यकारी संचालक संजीव देसाई यांनी श्री दत्त शेतकरी सहकारी साखर कारखाना तसेच चॅरिटेबल ट्रस्टच्या विषयपत्रिकेवरील विषयांचे वाचन केले. सभासदांनी विषयपत्रिकेवरील सर्व विषयांना हात उंचावून एकमताने मंजुरी दिली. सभासदांनी उपस्थित केलेल्या विविध लेखी प्रश्नांना कार्यकारी संचालक संजीव देसाई यांनी समर्पक उत्तरे देत सभासदांच्या शंकांचे निरसन केले.
११२ दिवसांत ११.७८ लाख टन उसाचे गाळप
प्रास्ताविकात चेअरमन रघुनाथ पाटील यांनी कारखान्याच्या सन २०२५-२६ मधील कामगिरीचा सविस्तर आढावा मांडला. गत गळीत हंगाम ११२ दिवस सुरू होता. या कालावधीत कारखान्याने तब्बल ११ लाख ७८ हजार ७०४ मेट्रिक टन उसाचे गाळप केले. कारखान्याचा साखर उतारा १२.३५ टक्के राहिला असून, त्यातून १२ लाख ८५ हजार ९७० क्विंटल साखरेचे उत्पादन झाले.
उच्च साखर उतारा आणि मोठ्या प्रमाणातील गाळपामुळे कारखान्याने गत हंगामात समाधानकारक कामगिरी केली. ऊस उत्पादक सभासदांना त्यांच्या कष्टाचा योग्य मोबदला मिळावा, यासाठी कारखाना व्यवस्थापनाने सातत्याने प्रयत्न केल्याचेही सभेत स्पष्ट करण्यात आले.

शेतकऱ्यांना प्रतिटन ३५०० रुपये ऊसदर
सन २०२५-२६ च्या गळीत हंगामात कारखान्याने गळीतास उपलब्ध झालेल्या उसासाठी प्रतिटन ३ हजार ४५० रुपये एकरकमी ऊसदर अदा केला. त्यानंतर आणखी ५० रुपये प्रतिटन अदा करण्यात आले. त्यामुळे सभासद शेतकऱ्यांना एकूण ३ हजार ५०० रुपये प्रतिटन ऊसदर मिळाला.
हा दर केंद्र शासनाने निश्चित केलेल्या एफआरपीपेक्षा प्रतिटन १२२ रुपये अधिक असल्याचे सभेत सांगण्यात आले. ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या हिताला प्राधान्य देत कारखान्याने ऊसदर देण्याची भूमिका कायम ठेवली असल्याचे व्यवस्थापनाने स्पष्ट केले.
आगामी हंगामात १५ लाख टन ऊस उपलब्ध होण्याचा अंदाज
केंद्र शासनाने गळीत हंगाम २०२६-२७ साठी १०.२५ टक्के साखर उताऱ्याकरिता प्रतिटन ३ हजार ६५० रुपये एफआरपी निश्चित केली आहे. त्यापुढील प्रत्येक एक टक्का साखर उताऱ्यास प्रतिटन ३५६ रुपये इतकी एफआरपी निश्चित करण्यात आली आहे.दरम्यान, कारखान्याच्या कार्यक्षेत्रातील नोंद ऊसक्षेत्र, सध्याची ऊस पिकाची परिस्थिती आणि परिसरातील एकरी उत्पादकता लक्षात घेता, आगामी गळीत हंगामासाठी कारखान्याकडे सुमारे १५ लाख मेट्रिक टन ऊस उपलब्ध होईल, असा प्राथमिक अंदाज सभेत व्यक्त करण्यात आला.यामुळे आगामी हंगामात गाळपाचे उद्दिष्ट मोठे असून, त्यासाठी कारखाना व्यवस्थापनाकडून आवश्यक नियोजन करण्यात येत असल्याचे सांगण्यात आले.

८२ लाख ८६ हजारांचा निव्वळ नफा
सन २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात स्थावर मालमत्तेवरील घसारा आणि आवश्यक त्या तरतुदी केल्यानंतर कारखान्यास ८२ लाख ८६ हजार रुपयांचा निव्वळ नफा झाला आहे. आर्थिक शिस्त आणि योग्य व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून कारखान्याची आर्थिक स्थिती सक्षम ठेवण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे सभेत स्पष्ट करण्यात आले.याशिवाय कारखान्यास सन २०२५-२६ या वर्षासाठी ‘ऑडिट वर्ग अ’ मिळाला आहे. ही बाब कारखान्याच्या आर्थिक व प्रशासकीय व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.
प्रेसमड, स्पेंटवॉशपासून सीबीजी निर्मिती
कारखान्याकडे उत्पादित होणाऱ्या प्रेसमड आणि स्पेंटवॉशचा अधिक परिणामकारक वापर करून अतिरिक्त उत्पन्नाचे साधन निर्माण करण्याच्या दृष्टीने सीबीजी प्रकल्प उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.या प्रकल्पाची एकूण उत्पादन क्षमता १० टीपीडी राहणार असून, त्यामध्ये प्रेसमडवर ६ टीपीडी आणि स्पेंटवॉशवर ४ टीपीडी उत्पादन क्षमता असेल. हा प्रकल्प बांधा, वापरा व हस्तांतरित करा (BOOT) या तत्त्वावर उभारण्यात येणार आहे. प्रकल्पाच्या उभारणीसंदर्भातील कार्यवाही सुरू असल्याची माहिती सभेत देण्यात आली.या प्रकल्पामुळे कारखान्यातून निर्माण होणाऱ्या उपपदार्थांचा प्रभावी वापर होण्याबरोबरच ऊर्जा क्षेत्रातही कारखान्याला नवे उत्पन्नाचे साधन उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.
साखर उद्योगासाठी केंद्राच्या धोरणात बदलाची गरज
साखर उद्योगासमोरील अडचणींचा विचार करून केंद्र शासनाने साखरेच्या किमान आधारभूत किमतीत वाढ करण्याची आवश्यकता असल्याचे गणपतराव पाटील यांनी स्पष्ट केले. साखरेच्या उत्पादन खर्चात सातत्याने वाढ होत असताना शेतकऱ्यांना ऊसदर देताना कारखान्यांवरही आर्थिक दबाव निर्माण होतो. त्यामुळे साखरेला योग्य बाजारभाव मिळणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
साखरेची आधारभूत किंमत ५५ रुपये प्रतिकिलो आणि इथेनॉलची आधारभूत किंमत ७५ रुपये प्रतिलिटर केल्यास साखर कारखान्यांना आर्थिक बळ मिळेल आणि त्याचा सकारात्मक परिणाम ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या दरावर होऊ शकतो, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
शेतकऱ्यांची जमीन विकण्याची वेळ येऊ नये, शेती उत्पादनक्षम राहावे आणि ऊस उत्पादकांच्या कुटुंबाला आर्थिक स्थैर्य मिळावे, या उद्देशाने कारखान्याची वाटचाल सुरू असल्याचेही त्यांनी अधोरेखित केले.

सभासदांच्या प्रश्नांना समर्पक उत्तरे
सभेत सभासदांनी कारखान्याच्या कामकाजासंदर्भात विविध लेखी प्रश्न उपस्थित केले. या प्रश्नांना कार्यकारी संचालक संजीव देसाई यांनी सविस्तर उत्तरे देत सभासदांच्या शंकांचे निरसन केले. कारखान्याची आर्थिक स्थिती, ऊस गळीत, साखर उत्पादन, ऊसदर, आगामी हंगामाचे नियोजन आणि प्रस्तावित प्रकल्प याबाबत सभासदांना माहिती देण्यात आली.विषयपत्रिकेवरील सर्व विषयांना सभासदांनी हात उंचावून एकमताने मंजुरी दिल्याने सभा सुरळीतपणे पार पडली.
सभेस आ. अशोकराव माने, नगराध्यक्षा योगिनी कांबळे, उपनगराध्यक्ष पृथ्वीराज यादव, व्हा. चेअरमन शरदचंद्र पाठक, विनया घोरपडे, संगिता पाटील-कोथळीकर, अस्मिता पाटील, अरुणकुमार देसाई, अनिलकुमार यादव, बाबासो पाटील, विश्वनाथ माने, शेखर पाटील, बसगोंडा पाटील, प्रमोद पाटील, निजामसो पाटील, अमर यादव, दरगू गावडे, जोतीकुमार पाटील, सिदगोंडा पाटील, सुरेश कांबळे, इंद्रजित पाटील, रणजित कदम, महेंद्र बागे, विजय सूर्यवंशी, प्रदीप बनगे यांच्यासह आप्पासाहेब लड्डे, रघुनाथ म्हेत्रे, सभासद शेतकरी व पत्रकार बांधव मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
एकंदर, ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या हिताला केंद्रस्थानी ठेवून श्री दत्त कारखान्याने गत हंगामातील कामगिरी, आगामी १५ लाख टन गाळपाचे नियोजन आणि सीबीजी प्रकल्पाच्या माध्यमातून भविष्यातील वाटचालीची दिशा स्पष्ट केली आहे